بسيار كم‌ارزش است مبدأ آفرينش انسان را در اين آيه همين موجود ناچيز مىشمرد تا قدرت نمايى عظيم پروردگار روشن شود كه از موجودى چنان بىارزش مخلوقى چنين پرارزش آفريده است . بعضى نيز گفته‌اند منظور از علق در اين‌جا گل آدم است و يا گفته‌اند . . . ( تفسير نمونه ) علم ( ع ) بَعْدَ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ( رعد - 37 ) قرآن مجيد است ( الاتقان ، ج 1 ، ص 182 - تاريخ قرآن ، ص 32 ) علم آيات احكام علمى كه آگاهى به آيات احكام را ياد مىدهد . ( آشنايى با علوم قرآن ، ص 22 ) علم اسباب نزول ( قسمتى از علم تفسير ) - اسباب نزول علم اعجاز در حقيقت بيان اعجاز و وجوه اعجاز است در قرآن و نيز شروط معجزه و جهت نياز به معجزه را عهده‌دار مىباشد ( آشنايى با علوم قرآن ، ص 22 ) علم اعراب ( ا ) از علوم قرآنى است . پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مورد اعراب قرآن امر كرد . پس نهضت اعراب ( يعنى صريح و فصيح تلفظ كردن اواخر كلمات و به قاعدهء روشن زبان ، ادا كردن ) و در واقع تجويد و علم درست قرائت از رسول خدا آغاز شد . و در اين‌كه اصول اعراب و نقطه‌گذارى قرآن را چه كسى پايه‌گذارى كرده است در ميان علماى اسلامى اختلاف‌نظر است و در اين رابطه نام سه نفر در كتب علوم قرآنى به چشم مىخورد : 1 . ابو الاسود دئلى - از همه مشهورتر است . او قواعد علم نحو را تدوين نمود و مشهور آن است كه حضرت امير عليه السّلام او را در وضع بعض قواعد زبان راهنمايى فرمود . 2 . يحيى بن يعمر - از قراء بصره و شاگرد ابو الاسود دئلى است . او نحو را از ابى الاسود اخذ كرد . به نقلى او نخستين كسى است كه قرآن را نقطه گذارى كرد . ( كار اعجام و نقطه‌گذارى حروف مشابه قرآن را آغاز كرد ) او ايرانى و شيعه مذهب بود و حدود سال 45 هجرى در بصره به دنيا آمد . حجاج او را به خراسان تبعيد كرد . يحيى مدتى در مرو قاضى بود و در همين سال سمت بسال 129 هجرى از دنيا رفت . 3 . نصر بن عاصم ليثى نفر سومى است كه به نام نخستين نقطه‌گذار قرآن از او ياد شده است . وى شاگرد ابو الاسود دئلى و يحيى بن يعمر بود . نوشته‌اند كه او و يحيى بن يغمبر به زمان خلافت عبد الملك مروان نقطه‌هاى فرد و زوج را اختراع نموده و حروف منقوط قرآن را با اسلوبى كه اينك متداول است نقطه‌گذارى كردند و نوشته‌اند او كار يحيى بن يعمر را تكميل نمود . او در يكى از سال‌هاى 79 يا 80 و يا 90 هجرى درگذشت . ( پژوهشى پيرامون آخرين كتاب الهى ، ج 2 ، ص 14 - آشنائى با علوم قرآن ، ص 25 و 204 - مباحثى در علوم قرآن ، ص 145 و 189 - تاريخ قرآن ، ص 536 - اصول فقه ، ص 195 - سه مقاله در تاريخ تفسير و نحو ، ص 159 ) علم الخواص يا شناخت خواص به‌طور كلى راجع و باحث است به خواص مترتب به قراآت اسماء اللّه يا كتابت . . . قرآن . ( دائرة المعارف تشيع )